Litigio de los Comunes y Naturales del Pueblo de San Francisco de Pénjamo contra Luis Méndez y consortes, sobre intrusión en sitios de tierras y solares del Puesto de la Ladera, jurisdicción de la villa de León, 1657-1759
Elemento
Inicie sesión para ver este documento.
- Título
- es Litigio de los Comunes y Naturales del Pueblo de San Francisco de Pénjamo contra Luis Méndez y consortes, sobre intrusión en sitios de tierras y solares del Puesto de la Ladera, jurisdicción de la villa de León, 1657-1759
- Título asignado por el custodio
- es Los naturales del pueblo de San Francisco de Pénjamo, contra Luis Méndez, sobre propiedad del sitio nombrado la Ladera.
- Otorgante / Autor principal
- Naturales del Pueblo de San Francisco de Pénjamo
- Partes involucradas
- Nicolás de Sosa, alcalde ordinario de Pénjamo
- Luis Méndez
- Naturales de Pénjamo
- Azencio Gregorio, regidor mayor de Pénjamo
- Don Joseph Mauricio, alguacil mayor de Pénjamo
- Don Joseph Claudio, alguacil menor de Pénjamo
- Don Joseph Angel, prioste del hospital y cofradía de Pénjamo
- Manuel Ventura
- Getrudis de Arrequi, viuda de Sandoval
- Josef Arias y sus agregados
- Antonio Lopez
- Joseph de Alagoza
- Joseph de Sosa
- Joseph Magaña
- Joseph Lopez
- Nicolás Arias
- Phelipe Molina y sus agregados
- Don Joseph Francisco de Pizaguirre, Alcalde Mayor de la Villa de San Sebastián de León
- Fecha (formato EDTF)
- 1657 – 1759
- Tipo documental
- es Litigio judicial
- Cita archivística
- AGN, Tierras, vol. 777, exp. 3, ff. 1-154, 1657-1759. Consulta: mayo de 2026. ark:/12345/agn-tie-vol777-exp3.
- Signatura
- agn-tie-vol777-exp3
- Fondo archivístico
- es AGN — Archivo General de la Nación
- Serie archivística
- es AGN / Tierras
- Lugar(es) histórico(s)
- La Ladera de Pénjamo
- Pueblo de San Francisco Pénjamo
- Hacienda de Corralejo
- Villa de San Sebastián de León
- Municipio actual
- es Pénjamo
- Idioma del documento
- es spa — Español/castellano
- Materias / palabras clave
- Naturales y mulatos
- La Ladera de Pénjamo
- Litigio judicial de tierras
- Litigios de tierras
- Hacienda de Corralejo
- Juzgado General de Indios
- Descripción académica
-
es
El expediente se abre el 20 de febrero de 1753 en el pueblo de San Francisco de Pénjamo, ante el Alcalde Mayor de la Villa de San Sebastián de León, Don Joseph Francisco de Pizaguirre, quien se hallaba en visita anual de recaudación de tributos. Los representantes del común y naturales del pueblo presentaron petición contra un grupo de vecinos residentes en el paraje de la Ladera, al norte del río que limita el pueblo, a quienes el mapa elaborado en 1755 identifica mediante leyenda como "mulatos". La lista de demandados comprende once personas o unidades familiares con sus agregados: Luis Méndez, Manuel Ventura, Getrudis de Arrequi viuda de Sandoval, Josef Arias y sus agregados, Antonio Lopez, Joseph de Alagoza, Joseph de Sosa, Joseph Magaña, Joseph Lopez, Nicolás Arias y Phelipe Molina y sus agregados.
El conflicto tiene dos ejes. El primero es la usurpación de solares y tierras comunales: los demandados, establecidos en la banda norte del río, se declaran dueños absolutos de esos terrenos y los venden libremente a terceros, lo que los naturales impugnan porque los consideran tierras de su legítima posesión y título. El segundo eje conecta este expediente con la hacienda del Corralejo: los naturales denuncian que deben dar tres o cuatro días de trabajo a las haciendas de "esta finca y Corralejo en la fuente" para obtener permiso de acceso a sus propios cerros, con lo que la hacienda de Corralejo aparece como actor de fondo en este litigio de tierras comunales.
La presencia del expediente en el fondo Tierras del AGN indica que el caso escaló más allá de la primera instancia local, hacia la Real Audiencia de México. Las actuaciones de octubre de 1756 ante el mismo Alcalde Mayor, consignadas en la foja 36 del expediente, son una fase posterior del mismo litigio. La instancia y fecha de resolución final requieren consulta de las fojas finales del expediente. Las fechas del RDD (1657-1758, 1717-1759) sugieren fases anteriores a 1753 cuyo contenido no ha sido revisado en esta catalogación. - Declaración de derechos
- es DR-01 — Archivo público anterior a 1930, repositorio digital público
- Media
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
agn-tie-vol777-exp3
Comentarios
No comment yet! Log in and be the first to add one!